کودکان امروز نیاز دارند با پیشینه علمی و فرهنگی کشور خود آشنا شوند
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مجمع ناشران انقلاب اسلامی، نشست نقد و بررسی مجموعه کتاب «من کیام؟» روز جمعه 8 خرداد در کافه بچه کتابخونهای باغ کتاب برگزار شد. در این نشست، امیرعباس شاهسواری، نویسنده کتاب در کنار کارشناسان فاطمهسادات شهروش، مهسا صالحیفر و میثم رشیدی حضور داشت.
در ابتدای نشست، میثم رشیدی با اشاره به مجموعه سه جلدی «من کیام؟» گفت این آثار با زبانی ساده و تصویرسازیهای جذاب تلاش دارند کودکان را با شخصیتهای مهم علمی و فرهنگی ایران آشنا کنند. او توضیح داد که سه جلد نخست مجموعه به شیخ بهایی، حافظ و غیاثالدین جمشید کاشانی اختصاص دارد و مزیت مهم این آثار، در دسترس بودن آنها برای مخاطب امروز است؛ آثاری که هم نسخه چاپی و هم نسخه الکترونیکی آنها قابل تهیه است.
فاطمهسادات شهروش، نویسنده و کارشناس ادبیات کودک و نوجوان، در ادامه با اشاره به نیاز خانوادهها برای آشنایی فرزندانشان با هویت ملی و فرهنگی گفت: در سالهای اخیر کتابهای متعددی درباره دانشمندان خارجی برای کودکان منتشر شده، اما درباره دانشمندان و مفاخر ایرانی آثار کمتری تولید شده است. این مجموعه از معدود آثاری است که در این بازه سنی تلاش کرده چنین خلأیی را پر کند.
او تأکید کرد که کودکان امروز نیاز دارند با پیشینه علمی و فرهنگی کشور خود آشنا شوند و افزود: این آثار میتوانند به خانوادهها کمک کنند تا بچهها از سنین پایین با شخصیتهای اثرگذار ایرانی آشنا شوند.
مهسا صالحیفر نیز در سخنانی گفت: یکی از ویژگیهای مهم این مجموعه، انتخاب شخصیتهایی است که بسیاری از ما فقط نامشان را شنیدهایم اما شناخت دقیقی از آنها نداریم. برای مثال توضیح دادن شخصیت بزرگی مثل شیخ بهایی یا غیاثالدین جمشید کاشانی برای یک کودک کار سادهای نیست، اما این کتابها میتوانند دریچهای برای آغاز چنین شناختی باشند.
او زبان روان و فضای طنزآمیز کتابها را از دیگر ویژگیهای مجموعه دانست و گفت: در این کتابها کودک به شکل غیرمستقیم با مفهوم «من میتوانم» روبهرو میشود. وقتی میبیند دانشمندانی از سرزمین خودش با وجود محدودیتها توانستهاند در جهان اثرگذار باشند، این حس در او شکل میگیرد که خودش هم میتواند پیشرفت کند.
صالحیفر همچنین به نقش تصویرسازی در جذب مخاطب کودک اشاره کرد و گفت بخش مهمی از طنز و جذابیت مجموعه بر دوش تصاویر است؛ تصاویری که باعث میشوند کودک با شخصیتها ارتباط نزدیکتری برقرار کند.
در بخش دیگری از نشست، حاضران درباره انتخاب شخصیتها برای چنین مجموعههایی گفتوگو کردند. شهروش در اینباره توضیح داد که پرداختن همزمان به دانشمندان، ادیبان و شخصیتهای تاریخی میتواند به سلایق مختلف کودکان پاسخ دهد. او گفت برخی کودکان به ادبیات علاقه دارند و ممکن است جلد مربوط به حافظ را انتخاب کنند و برخی دیگر جذب شخصیتهای علمی شوند.
وی همچنین تأکید کرد که علاوه بر معرفی شخصیتهای تاریخی، لازم است دانشمندان و مفاخر معاصر نیز برای کودکان معرفی شوند تا نسل امروز بتواند نمونههای زنده و نزدیک به خود را بشناسد.
امیرعباس شاهسواری، نویسنده مجموعه، نیز با اشاره به پیشینه تاریخی نگارش زندگینامه علما و دانشمندان گفت پرداختن به زندگی بزرگان در فرهنگ اسلامی و ایرانی سابقهای طولانی دارد و در گذشته کتابهای متعددی در حوزه تراجم و زندگینامه علما نوشته شده است.
او توضیح داد که ایده اصلی این مجموعه از علاقه شخصیاش به خواندن زندگینامه دانشمندان شکل گرفته و افزود: از کودکی کتابهای بیوگرافی دانشمندان را میخواندم، اما بیشتر آنها درباره شخصیتهای غربی بود. بعدها احساس کردم کودکان و نوجوانان ما بسیاری از مفاخر علمی و فرهنگی خودشان را نمیشناسند و همین باعث شد تصمیم بگیریم مجموعهای برای معرفی این شخصیتها تولید کنیم.
شاهسواری با اشاره به اهداف فکری و فرهنگی این پروژه گفت: هدف ما فقط روایت یک زندگینامه ساده نبود. میخواستیم نشان بدهیم که بسیاری از دستاوردهای علمی و فرهنگی ایران نتیجه تلاش همین دانشمندان و عالمان بوده است.
او همچنین از ادامهدار بودن این مجموعه خبر داد و گفت در جلدهای آینده به شخصیتهایی مانند خواجه نصیرالدین طوسی و دیگر دانشمندان ایرانی نیز پرداخته خواهد شد.
این نویسنده تأکید کرد که آشنایی کودکان با دانشمندان ایرانی میتواند زمینهای برای شکلگیری علاقههای علمی در آینده باشد و گفت: وقتی کودک از سن پایین اسم این شخصیتها و آثارشان را بشنود، این آشنایی در ذهنش باقی میماند و بعدها میتواند او را به مطالعه و پژوهش بیشتر سوق دهد.
شاهسواری درباره روند شکلگیری فضای طنز و تصویرسازی مجموعه نیز توضیح داد که از ابتدا تلاش شده متن و تصویر در کنار هم عمل کنند تا کتابها برای کودک خستهکننده نباشد. او گفت تعامل مداوم میان نویسنده و تصویرگر باعث شده فضای تصویری آثار با متن هماهنگ باشد و کودک بتواند ارتباط راحتتری با شخصیتها برقرار کند.
در ادامه نشست، کارشناسان به نقش ناشر در موفقیت چنین مجموعههایی اشاره کردند. مهسا صالحیفر گفت در حوزه کودک، علاوه بر نویسنده و تصویرگر، حضور ویراستار کودک، مدیر هنری و صفحهآرای متخصص نیز اهمیت زیادی دارد و این عوامل میتوانند کیفیت نهایی اثر را افزایش دهند.
فاطمهسادات شهروش نیز پیشنهاد داد که برای این مجموعهها فعالیتهای جانبی مانند کتاب کار، برنامههای مدرسهای و نشستهای معرفی کتاب طراحی شود تا ارتباط کودکان با محتوای کتاب عمیقتر شود.
در پایان نشست، حاضران بر ضرورت تداوم چنین برنامههایی در حوزه کتاب کودک و نوجوان تأکید کردند و از ادامه نشستهای تخصصی کتاب در باغ کتاب استقبال شد. پس از پایان این بخش، برنامه با اجرای محفل شعر و مشاعره «حافظان ادب فارسی» ویژه کودکان و نوجوانان ادامه پیدا کرد.