کودتایی که پرونده‌اش بسته نشد

نمایشگاه تخصصی کتاب تاریخ معاصر با عنوان «تجربه تاریک» در حالی برگزار می‌شود که موضوع نخستین دوره عمومی آن، بازخوانی واقعه کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و بررسی ابعاد مختلف آن است. این نماشگاه از ۲۸ مرداد تا ۴ شهریور در باغ کتاب تهران برگزار می‌شود.

وقتی تاریخ، با صدایی تازه سخن می‌گوید…

نگاهی به فساد ساختاری رژیم پهلوی در عصر سلطه آمریکا

روایتی از ریشه‌های تاریخی جنبش‌های دانشجویی در بستر تحولات دهه‌ ۳۰

نگاهی به دیدگاه دکتر حسین محمدی سیرت به حادثه ۳۰ تیر ۱۳۳۱ و نقش روحانیت و مردم در آن

«یک تجربه تاریک» نمایشگاهی برای روایت سال‌های سلطه آمریکا و استبداد پهلوی

دولت مصدق شعار «مرگ بر آمریکا» نداد؛ پاسخ واشنگتن اما کودتا بود

مدیر ستاد برگزاری نمایشگاه «یک تجربه تاریک» از چرایی معرفی و پژوهش در زمینه کودتای 28 مرداد گفت.

از ایرانِ متحد با اسرائیل تا ایرانِ در مرکز دکترین پیرامونی

چرا ایران در محاسبات راهبردی اسرائیل جایگاهی ویژه دارد و چه عواملی این کشور را به یکی از کانون‌های اصلی معادلات منطقه‌ای تبدیل کرده است؟ این پرسش، محور نشست تخصصی «دکترین پیرامونی؛ اتحاد منطقه‌ای اسرائیل علیه دشمنان منطقه‌ای» بود؛ نشستی با حضور علیرضا سلطانشاهی، پژوهشگر، نویسنده و کارشناس ارشد، که در حاشیه نمایشگاه کتاب تاریخ معاصر در باغ کتاب تهران برگزار شد و به بررسی جایگاه راهبردی ایران و نقش آن در شکل‌گیری و تداوم دکترین پیرامونی اسرائیل پرداخت.

از مبارزه در شیراز تا نقش‌آفرینی در قم؛ روایتی تازه از آیت‌الله ربانی شیرازی

آیا می‌توان با قدرت «روایت»، شخصیتی را که علم، مبارزه و مداومت را در هم تنیده بود، از غبار فراموشی بیرون کشید و به حافظه نسل امروز بازگرداند؟ این پرسش در نشست نقد و بررسی کتاب «من ربانی شیرازی هستم» که ۲۹ مردادماه در حاشیه نمایشگاه کتب تاریخ معاصر در باغ کتاب تهران برگزار شد، به یکی از محورهای اصلی گفت‌وگو تبدیل شد؛ نشستی که در آن فاطمه رحیمی، نویسنده کتاب، و اسماعیل بیدار، پژوهشگر تاریخ، درباره شیوه روایت زندگی آیت‌الله عبدالرحیم ربانی شیرازی، ابعاد مختلف شخصیت او، دشواری‌های پژوهش درباره این چهره کمترشناخته‌شده و نسبت میان تاریخ و نیازهای امروز سخن گفتند.

از ۲۸ مرداد تا انقلاب؛ وقتی قدرت نظامی کافی نبود

یک حکومت می‌تواند ارتشی مجهز، دستگاهی گسترده از نهادهای امنیتی و حمایت قدرت‌های خارجی را در اختیار داشته باشد، اما همچنان از قدرتی شکننده برخوردار باشد. اینکه چگونه چنین ساختاری در فاصله‌ای کوتاه در برابر انقلاب ۱۳۵۷ قرار گرفت و نتوانست دوام بیاورد، محور نشست شاداب عسگری، پژوهشگر و نویسنده تاریخ انقلاب، با عنوان «دولت پهلوی و سلطه سیاسی، امنیتی و نظامی آمریکا از سال ۱۳۳۲ تا ۱۳۵۷» بود. این نشست ۳۰ مردادماه در حاشیه نمایشگاه کتاب تاریخ معاصر در باغ کتاب تهران برگزار شد.

۲۸ مرداد؛ وقتی فشار خارجی با شکاف داخلی گره خورد

آیا کودتای ۲۸ مرداد فقط محصول دخالت آمریکا و انگلیس بود، یا اختلاف میان نیروهای سیاسی، ضعف مدیریت بحران و گسست اجتماعی نیز زمینه موفقیت آن را فراهم کرد؟ این پرسش، محور نشست تخصصی «کودتای ۲۸ مرداد و پیامدهای سیاسی آن» با عنوان «یک تجربه تاریک» بود؛ نشستی که ۲۹ مردادماه، در حاشیه نمایشگاه کتاب تاریخ معاصر در باغ کتاب تهران برگزار شد. در این نشست، مسعود رضایی، معاون دفتر مطالعات و تدوین تاریخ معاصر ایران، و محمدرضا کائینی، روزنامه‌نگار، نویسنده و پژوهشگر تاریخ معاصر، ابعاد مختلف این واقعه را بررسی کردند.

از دانشگاه تهران تا انقلاب؛ روایت مقاومتی که زیر سایه سرکوب ادامه یافت

پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، محدودشدن فعالیت‌های سیاسی و گسترش فضای امنیتی، بسیاری از مسیرهای علنی اعتراض را مسدود کرد؛ اما مخالفت با وضعیت موجود به‌طور کامل از میان نرفت و در محیط‌هایی چون دانشگاه، بازار، حوزه‌های علمیه و میان جریان‌های سیاسی ادامه پیدا کرد. محمدعلی رامین، تحلیل‌گر سیاسی و معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دهم، در نشست «مقاومت و پایداری در برابر نفوذ آمریکا و زمینه‌های وقوع انقلاب اسلامی» در حاشیه نمایشگاه کتاب تاریخ معاصر ایران در باغ کتاب تهران، این روند را از ۱۶ آذر ۱۳۳۲ تا اعتراض‌های سال‌های ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ دنبال کرد؛ مسیری که در نهایت از اعتراض‌های محدود به یک حرکت اجتماعی گسترده رسید.