نظام مسائل سواد رسانهای در ایران تبیین شد
نشست تبیینی سالن یاس، با موضوع «نظام مسائل سواد رسانهای در ایران» با حضور لیلا وصالی، مدیرعامل انجمن و عضو هیئت علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی و پروفسور امیدعلی مسعودی، رییس دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دکتر سید مرتضی موسویان ریس هیئت مدیره انجمن سواد رسانهای ایران و دکتر خادم الحسینی، شنبه ۲۲اردیبهشت ۱۴۰۳ در سی و پنجمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران برگزار شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مجمع ناشران انقلاب اسلامی، نشست تبیینی سالن یاس، با موضوع «نظام مسائل سواد رسانهای در ایران» با حضور لیلا وصالی، مدیرعامل انجمن و عضو هیئت علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی و پروفسور امیدعلی مسعودی، رییس دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دکتر سید مرتضی موسویان ریس هیئت مدیره انجمن سواد رسانهای ایران و دکتر خادم الحسینی، شنبه ۲۲اردیبهشت ۱۴۰۳ در سی و پنجمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران برگزار شد.
مرتضی موسویان، رئیس هیئتمدیره انجمن سواد رسانهای ایران، با اشاره به اینکه ما از انقلاب صنعتی عبور کردیم، تاکید کرد: پس از تبدیل انقلاب صنعتی به انقلاب اطلاعاتی، نوع جامعه نیز از صنعتی به اطلاعاتی تغییر کرد. بزرگترین دستاورد جامعه اطلاعاتی، دسترسی همگان به اطلاعات بود. این دسترسی بهمرور زمان باعث شد تا کشورها اطلاعات خود را به دانش تبدیل کنند؛ به این معنا که کشورهای گوناگون، بهویژه جوامع در حال توسعه این فرصت را پیدا کردند تا با استفاده از اطلاعاتی که در دست دارند، دانشی نهادینهشده بسازند. در چنین جامعهای، با تغییر زیرساختها فرصت ارتباط با گسستها بسیار مورد توجه قرار میگیرند. کشوری که بتواند از این گسست ها بهره گیرد، با سرعت پیشرفت خواهد کرد.
او با تاکید بر تفاوت آیندهپژوهی و آیندهنگاری بیان کرد: بسیاری از کشورهای توسعهیافته، در جامعه شبکهای که با گذشته در ارتباط است زندگی میکنند. در جامعهای که آیندهپژوهی در آن مورد توجه است، برای یک نقطه در زمینهای خاص در آینده، سناریوهای گوناگون ساخته و پرداخته میشود. آنچه اکنون باید به آن توجه شود، این است که ساختار اجتماعی از نیازهای جامعه شبکهای عقب افتاده است؛ اطلاعات و روشهای قیاسی و منطقی در جامعه شبکهای در هم میپیچد و در مباحث گوناگون روانشناسی، اقتصاد و جامعهشناسی چالشهایی ایجاد میکند.
موسویان همچنین با تاکید بر ضرورت بررسی و کشف آسیبهای روانی در چنین جامعهای افزود: در جوامع شبکهای، دانشی، اطلاعاتی و صنعتی، شیء همان قدر نقش دارد که انسان و حتی بین انسان و حیوان بهواسطه دستگاهی چون هوش مصنوعی، نوعی عدالت به وجود میآید و تمایزپذیری از بین میرود. جامعه شبکهای نوعی زیستبوم متفاوت تعیین میکند که همه چیز در آن با گسست روبهروست.
وی درباره شفافیت در جامعه شبکهای بیان کرد: در جامعه شبکهای محرمانگی وجود ندارد و اساسا زمانی میتوان خدمات خوب ارائه داد که دسترسی به اطلاعات نیز نامحدود باشد و تنها در این صورت است که پلتفرمی مانند فیسبوک میتواند ادعا کند سلیقه شما را به خوبی میشناسد. در این جامعه، تنها تمایز برای هوشی است که طراحی زیستبوم و تعیین روشها را بهعنوان نخبه بر عهده میگیرد.
او درباره این پرسش که آیا جامعهشناسی و مدیریت و ... به نیازهای جامعه کنونی پاسخ میدهد یا خیر، بیان کرد: سواد رسانهای در جامعه کنونی، برای آنچه جامعه به آن نیاز دارد پاسخ درستی نداشته است. در جامعهای که هوش مصنوعی جایگزین نخبهها شده، باید با همان هوش مصنوعی به آن پاسخ داد. جامعه شبکهای با کمک هوش مصنوعی جامعهای الحاقی میشود و در این شرایط، داشتن موتورهای جستجوی داخلی نکته ای بسیار مهم است.
دغدغههای ما خوراک پاسخهای بعدی هوش مصنوعی است
در ادامه نشست، لیلا وصالی، مدیرعامل انجمن، با اشاره به چالشهای فضای مجازی گفت: سطحیترین و نازلترین نوع مدیریت، محدود کردن دسترسی و بستن راه گفتگو بدون در نظر گرفتن سطح سنی و دانش و آگاهی جمعی است.
او با اشاره به قوانین پلتفرمهای داخلی و خارجی بیان کرد: قانون زمانی معنا پیدا میکند که برای همه یکسان باشد.
همچنین درباره هوش مصنوعی بیان کرد: علت پررنگ شدن نقش این فناوری را شاید بتوان در مقاصد اقتصادی و سیاسی گروهها جستجو کرد. استفاده از اطلاعات، تیغ دولبهای است که در کنار منافع، چالشهایی نیز ایجاد میکند و خطر دستکاری اطلاعات را در پی دارد. این چالش در تمام کشورها مطرح است؛ اما شیوه برخورد با چنین مباحثی نیز باید مورد توجه قرار گیرد. تعامل با هوش مصنوعی مشخص میکند در آینده در چه نقطهای قرار میگیریم.
وی افزود: هوش مصنوعی اگرچه با تخیل و تجربه در ارتباط است، همچنان در زمینه علوم انسانی نوآوری و تحلیل قابل توجهی ندارد و چالشهای مربوط به تصمیمگیری در موقعیتهای گوناگون برای موضوعات متنوع باید بازسازی و رفع شوند.
وصالی با اشاره به دو مبحث مهم جنگ شناختی و علوم شناختی تاکید کرد: در بحث دادهها ، تنها دادههایی که به صورت دستی وارد میشوند مورد توجه نیستند؛ بلکه دستگاهها و پلتفرمهای مورد استفاده نیز قابلیت برنامهریزی را بهشدت افزایش میدهند. در حملات رژیم صهیونیستی به غزه، شهادت بیش از صدها خبرنگار نه بهواسطه خبرگزاری، بلکه به وسیله دستگاههایی که در اختیار داشتند انجام شد. تجربه شهادت شهید فخریزاده نیز از همین نوع است که ضرورت استفاده از دستگاهها و پلتفرمهای داخلی را نشان میدهد. پس نیازمندی به هوش مصنوعی با نیازمندی به تولید و مدیریت آن در یک سطح قرار دارند.
در ادامه نشست، پروفسور مسعودی، رئیس دانشکده فرهنگ و ارتباطات، در خصوص سواد رسانهای و روشهای تحقیق بیان کرد: مهمترین کار در تحقیق، مسئلهشناسی است. باید بدانیم به چه علت و برای کدام قشر محتوا تولید میکنیم تا بتوانیم نقصهای را از بین ببریم. در پیدا کردن مسئله اساسی لازم است به اینکه چه کسی چه چیز را از چه کانالی میگوید توجه کنیم تا به نظریهسازی برسیم. چرا که نظریه در تولید داده و محتوا در کنار ارجاعدهی و انتخاب منابع دست اول بسیار مهم و ضروری است.