معراج برای نوجوانان شبیه‌سازی شد

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مجمع ناشران انقلاب اسلامی، مراسم رونمایی و بررسی کتاب «شبیه‌ساز» به قلم فاطمه خدابخشی، منتشرشده در نشر زیارت، با حضور نویسنده و نیز سمانه خاکبازان کارشناس، فاطمه سلیمانی ازندریانی مجری‌کارشناس و مصطفی زمانی مدیر انتشارات، یکشنبه 23 اردیبهشت در غرفه مجمع ناشران انقلاب اسلامی برگزار شد.

فاطمه خدابخشی، نویسنده این اثر، در خصوص این کتاب گفت: پیش از این، دو کتاب کودک و چند مجموعه داستان داشته‌ام و داستان‌های کوتاه نوجوانم در مجلات رشد به چاپ رسیده بود. «شبیه‌ساز» اولین کار بلند نوجوان من است. پیش از اینکه شروع به نوشتن داستان کنم، چند سال پیش ماجرای معراج را خوانده بودم و همیشه تمایل داشتم یک کتاب نوجوان درباره معراج نوشته شود و جای خالی‌اش را حس می‌کردم. چند سال بعد که دست به نوشتن رمان نوجوان زدم، چند گزینه مدنظر داشتم از جمله معراج. نوشتن درباره این موضوع خیلی سخت بود؛ چون در داستان‌های تاریخی یا واقعه را حول همان زمان می‌گوییم، یا با شیوه فلش بک به سراغ گذشته می‌رویم. اما در معراج نمی‌شد از این شیوه‌ها استفاده کرد.

خدابخشی ادامه داد: به راه‌های زیادی برای شروع داستان فکر کردم. رشته دانشگاهی‌ام نقشه‌برداری بوده و موضوع شبیه‌سازی از مباحث این رشته است؛ بنابراین، از این بحث ایده گرفتم و با استفاده از آن، داستان را به حالت تخیلی نوشتم.

ایده «شبیه‌ساز»، رزقی از طرف پیامبر اکرم (ص)

او با اشاره به اینکه این ایده را از میان ایده‌های بسیاری انتخاب کردم، افزود: من ایده‌ها را از خودم نمی‌بینم. وقتی درباره یکی از چهارده معصوم یا شهدا می‌نویسم، خودشان رزقی را به عنوان یک ایده در اختیارم می‌گذارند. ایده «شبیه‌ساز» را نیز رزقی از طرف پیامبر اکرم (ص) می‌دانم.

نویسنده رمان «شبیه‌ساز» درباره دلیل انتخاب دین مسیحیت برای دانشمند داستان عنوان کرد: ما دانشمندان مسلمان بسیاری داریم که پیش از پیشرفت علوم در اروپا، افراد تاثیرگذاری بوده‌اند. انتخاب این شخصیت از سر غرب‌گرایی نبوده و صرفا هدفم نشان دادن قرابت میان مسلمانان با سایر ادیان بوده است. از طرف دیگر، در روستاهای اطراف همدان مسیحیان و یهودیان زیادی ساکن‌اند و لوکیشن این داستان را از آن منطقه به دلیل آشنایی‌ام با آنجا انتخاب کردم.

فاطمه خدابخشی با تاکید بر اینکه آنچه کم داریم، کتاب‌های وطنی خوب است، در هرچند سال‌های اخیر رشد خوبی داشته است، ادامه داد: حدیث معراج دریاست و من اندازه پیاله خودم از این ماجرا فهمیدم و به اندازه یک قاشق از آن جدا کردم تا نوجوانان طعم شیرین این ماجرا را بتوانند بچشند و ترغیب شوند تا در بزرگسالی این موضوع را دنبال کنند.

«شبیه‌ساز» رمانی نوآور است

مصطفی زمانی که به نمایندگی از مدیریت انتشارات زیارت در این برنامه حضور داشت و خود نیز از ناشران باسابقه کشور است، در خصوص رمان نوجوان ابراز کرد: رمان فرمی است که برای نوجوانان جاذبه دارد و از طریق رمان می‌شود معارف دینی را به طور غیرمستقیم آموزش داد. با این حال، این دست از رمان‌ها را در مجموعه کارهای انتشاراتی کشور کم داریم. فرم‌هایی از این دست باید ادامه داشته باشد تا در این زمینه تقویت شویم و آثار بیشتری در اختیار نوجوانان قرار دهیم. در آثار دیگر کمتر دیده‌ام که در قالب رمان، موضوعات مربوط به آخرت و ملائکه و... آموزش داده شود و این رمان دارای نوآوری است.

بهترین شیوه برای روایت معراج، شبیه‌سازی است

در ادامه سمانه خاکبازان، نویسنده کودک و نوجوان در خصوص انتخاب موضوع معراج گفت: به دلیل بعد زمانی و نیز خط قرمزها، نوشتن درباره مسائل معرفتی به صورت کلی سخت است؛ به خصوص وقایع تاریخ اسلام. معراج یکی از بخش‌هایی است که کسی به خصوص برای نوجوان روی آن دست نگذاشته و موضوع بکری است.

او با اشاره به هوشمندی نویسنده بیان کرد: در حین مطالعه کتاب، نگران بودم که نویسنده آن لحظات سخت عذاب را از دید پیامبر(ص) چگونه می‌خواهد به نوجوان منتقل کند؛ چون قرار است برای نوجوان لطافت معراج را نشان دهیم. اما نویسنده در کتاب با هوشمندی به طور مختصر به این موضوع اشاره کرده و از آن گذشته است. او فقط بعد برزخی عذاب‌هایی را که گناهش امروزه شایع‌تر است، مطرح کرده است؛ مثل حجاب و غیبت و خوردن مال یتیم.

نویسنده «آسنا و راز کنیسه» با تاکید بر اینکه نویسنده در قصه به حدیث معراج و مراحلش در آسمان‌های دیگر پایبند بوده و قصه تفاوت زیادی با آن واقعه ندارد، خاطرنشان کرد: بهترین شیوه برای نقل این موضوع شبیه‌سازی است. با شبیه‌سازی، موضوع برای نوجوان به راحتی جا می‌افتد و مسئله‌ای ماورائی و عجیب نیست و برایش ملموس است. در ادبیات نوجوان آنچه مهم است، ارتباط‌گیری او با موضوع است.

وی افزود: لحن بیان نویسنده ساده و مناسب است و از کلمات عجیب و عامیانه استفاده نکرده و باعث ایجاد آسیب به سطح فکری نوجوان نمی‌شود. پایبندی به زبان فارسی نیز در قلم ایشان دیده می‌شود. استفاده از گویش محلی نیز از ویژگی‌های مثبت اثر است.

او در خصوص پایبندی نویسنده به خط قرمزها عنوان کرد: در مباحث دینی خط قرمزهای زیادی وجود دارد؛ حتی موقع نوشتن درباره غدیر خم. مثلا یکی از خط قرمزهایی که در ادبیات نوجوان داریم، موضوع سقیفه است. با اینکه بحثی جدی است، اما به دلیل موضوع وحدت، نمی‌شود رویش مانور داد. بهترین مدلی که می‌شد به معراج پرداخته شود، شیوه شبیه‌سازی است. چون همراهی با معصوم دارای ملاحظات خاصی است.