تجمیع عدالت و وحدت عنصر ضروری حاکمیت دینی است

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مجمع ناشران انقلاب اسلامی، نشست تبیینی «جمع بین وحدت و جماعت با حق و عدالت در کنش‌های اجتماعی» با حضور حجت‌الاسلام محسن قنبریان در غرفه مجمع ناشران انقلاب اسلامی در سی و پنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برگزار شد.  

کارشناس و پژوهشگر دینی  در این نشست تصریح کرد: شهید مطهری درباره کتاب «شهید جاوید» تعبیری نوشتند که در منطق اهل حق، عدالت بر وحدت و حق بر جماعت برتری دارد. در دهه ۴۰ و ۵۰ مبانی نظری این چالش‌ها مطرح بود و امروز چالش‌هایی پیرامون آن داریم. 

حجت الاسلام محسن قنبریان با اشاره به داستان هارون و گوساله‌پرستی گفت: هارون در جواب حضرت موسی که گفت رعایت امر مرا نکردی، او گفت ترسیدم بگویی فتنه کردی. 

وی با بیان اینکه وحدت به قیمت گوساله‌پرستی پذیرفته نیست، ادامه داد:  تحلیل ماجرای امام حسن و امام حسین هم همین است. امام حسن از درگیری خودداری می‌کند و امام حسین می‌گوید آماده‌ام اسلام را زنده نگه دارم. 

به گفته این مبلغ دینی ابتدا باید رخصت‌هایی برای جمع این دو درست شود و پافشاری سر حق با حفظ وحدت و پافشاری بر عدالت با حفظ جماعت ضروری است. به عدالت نمی توان رسید مگر اینکه وحدت را شکل داد. این مهم در حاکمیت اسلامی اهمیت ویژه دارد. 

وی با ذکر مثالی گفت: بعد از کشته شدن عثمان، دو گروه موافق و مخالف وجود داشت. به امیرالمومنین (ع) گفتند قاتلان را بکشد که وی گفت اجازه دهند قلب‌ها آرام شود تا حق را آسان بپذیرند. 

حجت‌الاسلام قنبریان افزود: در واقع سیاست هارون بود که جلو تفرقه را بگیرد تا زمانی که ظرفیتی مانند حضرت موسی توحید و یکتاپرستی را به  جامعه برگرداند. 

وی معتقد است چنین رفتاری از سوی امامان و پیامبران به دلیل سنجش مصلحت جامعه است. مصلحت در سه درجه است؛ مصلحت ضروری باید باشد تا جامعه به خطر نیفتد و دلیل سکوت امیرالمومنین(ع) بعد از پیامبر همین است. مصلحت حاجی در درجه دوم است و جامعه در صورتی که نباشد، به سختی می‌افتد و مصلحت سوم تحسینی است که در صورتی برای آن قیام باید کرد که دو مصلحت اول و دوم وجود داشته باشد. 

وی افزود: در دوگانه جماعت و حق و عدالت و وحدت هر دو مهم است. سختی حکمرانی در طراز امام علی (ع) هم در همین جا است. 

به گفته این کارشناس، در جامعه ما نیز مردم ایران به دنبال پایبندی واقعی به ارزش‌ها هستند. همچنان اعتراض مردم به آزادی و جمهوریت است. برای مثال مردم در پذیرش جمهوریت در اقتصاد مشکل ندارند اما دولت‌ها یکی پس از دیگری ممانعت ایجاد می‌کنند. 

حجت‌الاسلام قنبریان متذکر شد: در زمینه مسائل سیاسی هم می‌خواهند به اسم صلاحیت  تصور نکنند نقشی در انتخابات ندارند. دعواهای امروز کماکان با مانند سال ۵۷ است. 

وی در پاسخ به سوال یکی از حضار در خصوص رابطه حقوق و اخلاق گفت: فیلسوفان ایمان‌گرا، ایمان را در مقابل اخلاق می‌دانند؛ اما در بین حکمای اسلامی این دو مقوله را در طول هم می‌بینند و ساحت‌ها را جدا از هم نمی‌دانند. 

این کارشناس دینی همچنین  در خصوص سوالی مبنی بر اینکه ضروری است با امور غیرقانونی مبارزه کرد تا ارزش به ضدارزش تبدیل نشود، گفت: یک گروه از ارزش‌های اخلاقی در حوزه زنان را پیامبر انجام داده که جمع بین ارزش با اراده مردم است. 

وی افزود: ما حق نداریم ارزش‌های الهی را در جامعه خاک کنیم! اما در مقام اجرا به تدریج قائل هستیم. دستگاه محاسباتی و ارزشی ما با رهبران انقلاب فاصله دارد و محاسبات رهبران به مراتب دقیق‌تر است.